تحصیل رایگان در ترکیه ممکن است؟ بورسیهٔ دولتی، دانشگاه دولتی و گزینهٔ دوم (۲۰۲۶)

درخواست برای Türkiye Bursları در ۲۰۲۶ (رکورد برنامه)

نزدیک به ۲۰۰ هزار

بورسیهٔ اعطاشده در ۲۰۲۵ (با بورس‌های مشترک)

۶٬۵۲۷

سهم برندگان از متقاضیان ۲۰۲۵

حدود ۵٪

کمک‌هزینهٔ ماهانهٔ کارشناسی طبق سایت رسمی

۶٬۵۰۰ لیر

بررسی‌شده در ۱۲ آبان ۱۴۰۵ (۳ نوامبر ۲۰۲۶). همهٔ عددهای این صفحه از سایت‌های رسمی دولت ترکیه و دانشگاه‌ها برداشته شده و لینک هر منبع کنار همان عدد آمده است.

آیا تحصیل رایگان در ترکیه ممکن است؟

جواب کوتاه: بله، ولی فقط برای درصد کمی از متقاضیان. تنها مسیر رسمیِ تحصیل کاملاً رایگان برای دانشجوی خارجی، بورسیهٔ دولتی Türkiye Bursları است که سازمان YTB آن را اداره می‌کند. دانشگاه‌های دولتی ترکیه برای دانشجوی خارجی رایگان نیستند و دانشگاه‌های خصوصی (وقفی) هم شهریه دارند، هرچند بسیاری از آن‌ها تخفیف و بورسیهٔ دانشگاهی می‌دهند.

شانس واقعی گرفتن بورسیهٔ دولتی ترکیه چقدر است؟

• طبق خبر رسمی YTB در ۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، در دورهٔ ۲۰۲۶ نزدیک به ۲۰۰ هزار درخواست ثبت شد که رکورد این برنامه است.
• در ۲۰۲۵، طبق اطلاعیهٔ رسمی YTB، ۱۲۵٬۶۶۸ درخواست از ۱۷۱ کشور رسید.
• گزارش فعالیت ۲۰۲۵ سازمان YTB تعداد کل بورسیه‌های اعطاشده در همان سال را ۶٬۵۲۷ نفر، با احتساب بورس‌های مشترک، اعلام کرده است.

یعنی در ۲۰۲۵ حدود ۵ درصد متقاضیان، تقریباً یک نفر از هر ۱۹ نفر، بورسیه گرفتند. تعداد برندگان دورهٔ ۲۰۲۶ تا امروز در منابع رسمی‌ای که بررسی کردیم منتشر نشده است. با این جهش در تعداد درخواست‌ها، منطقی است که از همان اول یک گزینهٔ دوم هم کنار بورسیه آماده کنید.

بورسیهٔ ترکیه چه هزینه‌هایی را پوشش می‌دهد؟

طبق صفحهٔ رسمی برنامه‌ها، بورسیه شامل این موارد است: جایابی در دانشگاه و رشته، شهریهٔ کامل، یک سال دورهٔ زبان ترکی، خوابگاه، بیمهٔ درمانی، بلیت هواپیما یک بار در شروع و یک بار در پایان تحصیل، و کمک‌هزینهٔ ماهانه.

برندگان «بورس موفقیت» دو برابر این مبلغ را می‌گیرند. ثبت‌نام طبق سایت رسمی رایگان است و فقط از سامانهٔ TBBS انجام می‌شود. برای رشته‌های پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی، شرایط رسمی حداقل ۹۰٪ نمرهٔ تحصیلی و سن زیر ۲۱ سال را لازم می‌داند.

معایب بورسیهٔ دولتی ترکیه چیست؟

این‌ها محدودیت‌هایی است که در خود اسناد رسمی آمده، نه برداشت شخصی ما:

1. انتخاب کاملاً آزاد دانشگاه و رشته وجود ندارد. جایابی بخشی از خود بورسیه است. در تحصیلات تکمیلی، طبق سایت رسمی فقط از میان دانشگاه‌ها و رشته‌هایی که سامانه پیشنهاد می‌دهد می‌شود انتخاب کرد و کمیتهٔ ارزیابی «هماهنگی انتخاب‌ها» را هم می‌سنجد. طبق راهنمای امور بورسیه، اصل بر این است که دانشجو در همان رشته‌ای که جایابی شده درسش را تمام کند و تغییر رشته یا دانشگاه به تأیید Türkiye Bursları و YÖK نیاز دارد.
2. یک سال آمادگی زبان ترکی اجباری است. طبق پرسش‌های متداول رسمی، بورسیه‌گیرها بدون توجه به زبان رشته، سال اول را در دورهٔ آمادگی ترکی می‌گذرانند (۹۶۰ ساعت ترکی و ۱۴۰ ساعت ترکی آکادمیک)، مگر اینکه مدرک ترکی سطح C1 داشته باشند. در رشته‌های انگلیسی، عربی یا فرانسوی، شروع مستقیم رشته فقط با تأیید ادارهٔ بورسیه ممکن است.
3. ادامهٔ بورسیه شرط دارد. طبق همان دو منبع رسمی:
   • کسی که پایان سال اول مدرک C1 نگیرد، بورسیه‌اش مسدود می‌شود و اگر تا پایان سال دوم هم نگیرد، بورسیه لغو می‌شود.
   • غیبت بیش از ۲۰ ساعت در ماه در کلاس ترکی ۲۵٪ از بورسیه کم می‌کند و غیبت غیرموجه بیش از ۱۰۰ ساعت در مجموع به لغو بورسیه می‌رسد.
   • معدل پایین، طبق جدول راهنمای امور بورسیه، به کسر یا لغو بورسیه منجر می‌شود.
   • گرفتن تابعیت ترکیه یا گرفتن بورسیه از نهاد دولتی دیگری در ترکیه هم از دلایل لغو است.
4. کمک‌هزینه مبلغ ثابتی به لیر است. سایت رسمی سال اعتبار این مبلغ‌ها را ذکر نکرده و مقایسه‌ای با هزینهٔ زندگی ارائه نمی‌دهد. خوابگاه جداگانه پوشش داده می‌شود؛ اینکه کمک‌هزینه برای بقیهٔ خرج‌ها کافی باشد یا نه، به شهر و سبک زندگی بستگی دارد. برای برآورد هزینه‌ها راهنمای هزینهٔ تحصیل در ترکیه را ببینید.
5. روند طولانی است. طبق تقویم رسمی، ثبت‌نام ۱۰ ژانویه تا ۲۰ فوریه، مصاحبه‌ها آوریل تا ژوئن و نتایج اوایل اوت اعلام می‌شود.
6. دانشجوی فعلی دانشگاه‌های ترکیه در همان مقطع واجد شرایط نیست (شرایط رسمی).

جزئیات کامل ثبت‌نام را در راهنمای بورسیهٔ ترکیه ۲۰۲۷ نوشته‌ایم.

آیا دانشگاه‌های دولتی ترکیه برای دانشجوی خارجی رایگان هستند؟

خیر. طبق اصول پذیرش دانشجوی خارجی YÖK، دانشگاه‌های دولتی «بدون استثنا» از دانشجوی خارجی شهریهٔ سالانه می‌گیرند و حداقل و حداکثر آن با فرمان ریاست‌جمهوری تعیین می‌شود؛ هر دانشگاه مبلغ خودش را اعلام می‌کند. یک نمونهٔ رسمی، جدول شهریهٔ ۲۰۲۶–۲۰۲۷ دانشگاه آنکارا است. مبلغ‌ها به دلار اعلام شده و برای ثبت‌نام‌کنندگان سهمیهٔ پذیرش خارج از کشور با نرخ بانک مرکزی ترکیه در ۳ اوت ۲۰۲۶ به لیر تبدیل می‌شود:

پس «دولتی» در ترکیه برای دانشجوی خارجی به معنای «رایگان» نیست؛ فقط به معنای شهریه‌ای است که هر سال در چارچوب فرمان ریاست‌جمهوری تعیین می‌شود.

اگر بورسیهٔ دولتی نگرفتم، چه گزینه‌ای دارم؟

بیشتر دانشگاه‌های خصوصی ترکیه و قبرس شمالی تخفیف یا بورسیهٔ دانشگاهی دارند؛ این تخفیف‌ها درصدی از شهریه است و هزینهٔ زندگی را پوشش نمی‌دهد. درصدها، شرط‌ها و شهریهٔ نهایی بعد از تخفیف را در صفحهٔ بورسیه‌ها و تخفیف‌ها و ارزان‌ترین گزینه‌های استانبول را در راهنمای ارزان‌ترین دانشگاه‌های خصوصی استانبول آورده‌ایم؛ عددها همان شهریه‌های رسمی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ دانشگاه‌هاست.

یک نکته در زمان‌بندی: شرط رسمی Türkiye Bursları دربارهٔ کسی است که در زمان درخواست، در همان مقطع در دانشگاهی در ترکیه «در حال تحصیل» است. اگر هر دو مسیر را همزمان دنبال می‌کنید، این شرط را پیش از ثبت‌نام نهایی در نظر بگیرید.

مقایسه: بورسیهٔ دولتی، دانشگاه دولتی و دانشگاه خصوصی با تخفیف

سؤال‌های رایج

آیا پرداخت پول به یک واسطه شانس بورسیه را بیشتر می‌کند؟ ثبت‌نام رایگان است و فقط از سامانهٔ رسمی انجام می‌شود و انتخاب با کمیته‌های خود بورسیه است. تاکتیک هم در این فرایند هیچ نقشی ندارد.

آیا بورسیهٔ دانشگاه‌های خصوصی هزینهٔ زندگی را هم می‌دهد؟ معمولاً خیر؛ این بورسیه‌ها درصدی از شهریه را کم می‌کنند. شرط هر دانشگاه در صفحهٔ بورسیه‌ها آمده است.

تاکتیک چه کاری می‌تواند بکند و چه کاری نه؟

• نمی‌تواند: تاکتیک هیچ نقشی در Türkiye Bursları ندارد، به YTB، YÖK یا هیچ نهاد دولتی وابسته نیست و نمی‌تواند شانس شما را در این بورسیه بیشتر کند.
• می‌تواند: درخواست شما برای دانشگاه‌های خصوصی ترکیه و قبرس شمالی را رایگان انجام می‌دهد، تخفیف‌های دانشگاه‌ها را کنار هم مقایسه می‌کند و در آماده کردن مدارک کمک می‌کند.
• تصمیم پذیرش و میزان تخفیف با خود دانشگاه است و پذیرش یا بورسیه تضمینی نیست.