Türkiýede mugt okap bolarmy? Döwlet talyp haky, döwlet uniwersitetleri we B meýilnamasy (2026)

2026-njy ýylda Türkiye Bursları-na ýüz tutma (maksatnamanyň rekordy)

200 000-e golaý

2025-nji ýylda berlen talyp haky (bilelikdäki talyp haklary bilen)

6 527

2025-nji ýylyň dalaşgärleriniň arasynda talyp hakyny alanlaryň paýy

Takmynan 5%

Resmi saýt boýunça bakalawr üçin aýlyk talyp haky

6 500 TL

2026-njy ýylyň 3-nji noýabrynda barlandy. Bu sahypadaky ähli sanlar Türkiýäniň resmi döwlet we uniwersitet saýtlaryndan alyndy we her çeşmäniň salgysy degişli sanyň ýanynda berildi.

Türkiýede mugt okamak mümkinmi?

Gysga jogap: hawa, ýöne dalaşgärleriň diňe az bölegi üçin. Halkara talyp üçin doly mugt okuwyň ýeke-täk resmi ýoly YTB tarapyndan alnyp barylýan döwlet talyp haky Türkiye Bursları-dyr. Türkiýäniň döwlet uniwersitetleri halkara talyplar üçin mugt däl, hususy (wakf) uniwersitetler hem tölegli, ýöne olaryň köpüsi öz arzanladyşlaryny we talyp haklaryny hödürleýär.

Türkiýäniň döwlet talyp hakyny almak mümkinçiligi hakykatda näçe?

• YTB-niň 2026-njy ýylyň 26-njy fewralyndaky resmi habaryna görä, 2026-njy ýylyň tapgyrynda 200 müňe golaý ýüz tutma kabul edildi; bu maksatnamanyň rekordy.
• 2025-nji ýylda YTB-niň resmi bildirişine görä, 171 ýurtdan 125 668 ýüz tutma geldi.
• YTB-niň 2025-nji ýyl üçin iş hasabaty şol ýylda berlen talyp haklarynyň umumy sanyny bilelikdäki talyp haklary bilen 6 527 diýip görkezýär.

Diýmek, 2025-nji ýylda dalaşgärleriň takmynan 5 göterimi, ýagny her 19 adamdan takmynan biri talyp hakyny aldy. 2026-njy ýylyň tapgyrynda ýeňijileriň sany biziň şu güne çenli barlan resmi çeşmelerimizde çap edilmedi. Ýüz tutmalaryň şeýle ösmegini göz öňünde tutup, başdan talyp hakynyň ýanynda ikinji bir mümkinçiligi taýýarlamak akylly-başly bolar.

Türkiýäniň talyp haky nämeleri öz içine alýar?

Resmi maksatnamalar sahypasyna görä, talyp haky şulary öz içine alýar: uniwersitete we hünäre ýerleşdirmek, okuw tölegini doly, bir ýyllyk türk dili kursy, ýaşaýyş jaý, saglyk ätiýaçlandyryşy, okuwyň başynda we ahyrynda bir gezekden uçar petigi hem-de aýlyk talyp haky.

«Üstünlik talyp hakyny» alanlar bu möçberiň iki essesini alýarlar. Resmi saýta görä, ýüz tutmak mugt we diňe TBBS ulgamy arkaly amala aşyrylýar. Lukmançylyk, diş lukmançylygy we derman öndürijilik hünärleri üçin resmi şertler azyndan 90% okuw netijesini we 21 ýaşdan kiçi bolmagy talap edýär.

Türkiýäniň döwlet talyp hakynyň kemçilikleri nämeler?

Bu çäklendirmeler biziň pikirimiz däl, olar resmi resminamalaryň özünde ýazylan:

1. Uniwersiteti we hüneri doly erkin saýlap bolmaýar. Ýerleşdirmek talyp hakynyň bir bölegidir. Ýokary okuw derejesinde resmi saýta görä, dalaşgärler diňe ulgamyň özlerine hödürleýän uniwersitetleriniň we hünärleriniň arasyndan saýlap bilýärler, baha beriş topary hem «saýlawlaryň yzygiderliligine» baha berýär. Talyp haky boýunça işleriň gollanmasyna görä, talybyň ýerleşdirilen maksatnamasynda okuwyny tamamlamagy esasy ýörelge bolup durýar; hünäri ýa-da uniwersiteti üýtgetmek Türkiye Bursları-nyň we YÖK-iň razylygyny talap edýär.
2. Bir ýyllyk türk dili taýýarlyk okuwy hökmany. Resmi ýygy berilýän soraglara görä, talyp hakyny alýanlar hünäriniň okuw dilinden garaşsyz birinji ýylda türk dili taýýarlyk okuwyny geçýärler (960 sagat türk dili we 140 sagat akademiki türk dili); C1 derejeli türk dili şahadatnamasy bolanlar muňa degişli däl. Iňlis, arap ýa-da fransuz dilinde okadylýan hünärlerde göni hünäre başlamak diňe talyp haky müdirliginiň razylygy bilen mümkin.
3. Talyp hakynyň dowam etmegi şertlere bagly. Şol iki resmi çeşmä görä:
   • Birinji ýylyň ahyrynda C1 alyp bilmedikleriň talyp haky doňdurylýar, ikinji ýylyň ahyrynda hem alyp bilmeseler, talyp haky ýatyrylýar.
   • Türk dili sapaklarynda aýda 20 sagatdan köp gatnaşmazlyk talyp hakyny 25% azaldýar, jemi 100 sagatdan köp sebäpsiz gatnaşmazlyk ony ýatyrmaga getirýär.
   • Pes ortaça baha talyp haky boýunça işleriň gollanmasyndaky tablisa görä tutumlara ýa-da ýatyrylmaga getirýär.
   • Türkiýäniň raýatlygyny almak ýa-da Türkiýede başga bir döwlet edarasyndan talyp hakyny almak hem ýatyrmagyň sebäpleriniň hataryndadyr.
4. Aýlyk talyp haky türk lirasynda kesgitli möçberdir. Resmi saýt bu möçberleriň haýsy ýyl üçin hereket edýändigini görkezmeýär we ýaşaýyş çykdajylary bilen deňeşdirme bermeýär. Ýaşaýyş jaý aýratyn üpjün edilýär; talyp hakynyň beýleki çykdajylara ýetip-ýetmezligi şähere we ýaşaýyş durmuşyna bagly. Çykdajylary çaklamak üçin Türkiýede okuwyň bahasy boýunça gollanmamyza serediň.
5. Döwür uzak. Resmi senenama görä, ýüz tutmak 10-njy ýanwardan 20-nji fewrala çenli, söhbetdeşlikler aprelden iýuna çenli geçirilýär, netijeler bolsa awgustyň başynda yglan edilýär.
6. Türkiýäniň uniwersitetlerinde şol derejede häzir okaýanlar ýüz tutup bilmeýär (resmi şertler).

Ýüz tutmagyň ähli jikme-jikliklerini Türkiye Bursları 2027 gollanmamyzda beýan etdik.

Türkiýäniň döwlet uniwersitetleri halkara talyplar üçin mugtmy?

Ýok. YÖK-iň daşary ýurtdan talyp kabul etmek baradaky esaslaryna görä, döwlet uniwersitetleri halkara talyplardan «hiç hili kadadan çykmasyz» ýyllyk okuw tölegini alýarlar; onuň iň az we iň köp möçberi Prezident karary bilen kesgitlenýär we her uniwersitet öz möçberini yglan edýär. Resmi mysallaryň biri Ankara uniwersitetiniň 2026–2027 töleg tablisasydyr. Möçberler ABŞ dollarynda yglan edildi we daşary ýurtdan kabul ediş orunlary boýunça hasaba alynýanlar üçin Türkiýäniň Merkezi bankynyň 2026-njy ýylyň 3-nji awgustyndaky nyrhy boýunça türk lirasyna geçirilýär:

Diýmek, Türkiýede halkara talyp üçin «döwlet» «mugt» diýmek däl; her ýyl Prezident kararynyň çäklerinde kesgitlenýän töleg diýmekdir.

Döwlet talyp hakyny almasam, haýsy mümkinçiliklerim bar?

Türkiýäniň we Demirgazyk Kiprüň hususy uniwersitetleriniň köpüsi okuw tölegine arzanladyş ýa-da uniwersitet talyp hakyny hödürleýär; bu arzanladyşlar okuw töleginden belli bir göterimdir we ýaşaýyş çykdajylaryny öz içine almaýar. Göterimleri, şertleri we arzanladyşdan soňky jemi tölegi talyp haklary we arzanladyşlar sahypamyzda, Stambuldaky arzan mümkinçilikleri bolsa Stambulyň iň arzan hususy uniwersitetleri boýunça gollanmamyzda tapyp bilersiňiz; ondaky sanlar uniwersitetleriň 2026–2027 üçin resmi tölegleridir.

Wagt barada bir bellik: Türkiye Bursları-nyň resmi şerti ýüz tutýan wagtynda şol derejede türk uniwersitetinde «häzir okaýan» adamlara degişlidir. Iki ýoly bir wagtda dowam etdirýän bolsaňyz, soňky hasaba alnyşyňyzdan öň bu şerti göz öňünde tutuň.

Deňeşdirme: döwlet talyp haky, döwlet uniwersiteti we arzanladyşly hususy uniwersitet

Ýygy berilýän soraglar

Araçä pul tölemek talyp hakyny almak mümkinçiligimi artdyrýarmy? Ýüz tutmak mugt, diňe resmi ulgam arkaly amala aşyrylýar we saýlawy talyp hakynyň öz toparlary geçirýär. Taktigiň hem bu işde hiç hili roly ýok.

Hususy uniwersitetleriň talyp haklary ýaşaýyş çykdajylaryny hem öz içine alýarmy? Adatça ýok; bu talyp haklary okuw töleginden belli bir göterimi azaldýar. Her uniwersitetiň şertleri talyp haklary sahypamyzda berildi.

Taktik näme edip biler we näme edip bilmez?

• Edip bilmez: Taktigiň Türkiye Bursları-nda hiç hili roly ýok; ol YTB, YÖK ýa-da haýsydyr bir döwlet edarasy bilen bagly däl we bu talyp hakynda mümkinçiligiňizi artdyryp bilmez.
• Edip biler: Türkiýäniň we Demirgazyk Kiprüň hususy uniwersitetlerine ýüz tutmalaryňyzy mugt amala aşyrýar, uniwersitetleriň arzanladyşlaryny ýanaşyk deňeşdirýär we resminamalaryňyzy taýýarlamaga kömek edýär.
• Kabul etmek we arzanladyşyň möçberi barada uniwersitetiň özi karar berýär; kabul edilmek ýa-da talyp haky kepillendirilmeýär.