Türkiýe we Demirgazyk Kipr lukmançylyk, diş lukmançylygy ýa-da farmasiýa üçin gowy saýlawmy? Artykmaçlyklar we kemçilikler

Lukmançylygyň dowamlylygy, dil taýýarlyk ýylyny goşmazdan

6 ýyl

Diş lukmançylygynyň we farmasiýanyň dowamlylygy

5 ýyl

TEPDAD akkreditasiýa sanawyndaky lukmançylyk programmalary

70 setir

Taktik arkaly maslahat we arza bermek

Mugt

Barlanan senesi: 2026-njy ýylyň 3-nji noýabry. Her uniwersitetiň düzgünleri ýyldan-ýyla üýtgäp biler; soňky söz uniwersitetiň öz resmi bildirişine we siziň ýurduňyzdaky diplom ykrar ediş edarasyna degişlidir.

Türkiýe lukmançylyk, diş lukmançylygy ýa-da farmasiýa üçin gowy saýlawmy?

Gysga jogap: käbir talyplar üçin hawa, käbirleri üçin ýok. Türkiýe we Demirgazyk Kipr bu üç ugry hem iňlis, hem türk dilinde hödürleýär, okuw möhletleri aýdyň we lukmançylyk hem-de farmasiýa boýunça akkreditasiýa guramalary akkreditasiýaly programmalaryň sanawyny açyk çap edýär. Beýleki tarapdan, bu ugurlarda hususy uniwersitetleriň okuw tölegi ýokary, kliniki ýyllarda hassahananyň we näsagyň dili türk dili, diplomyňyzyň öz ýurduňyzdaky gymmatyny bolsa uniwersitet däl-de, şol ýurduň edarasy kesgitleýär. Bu gollanma iki tarapy resmi çeşmeler bilen ýanaşyk goýýar.

Artykmaçlyklar we kemçilikler bir tablisada

Türkiýede lukmançylyk, diş lukmançylygy we farmasiýa näçe ýyl?

Lokman Hekim uniwersitetiniň orunlar we derejeler sahypasyna görä, lukmançylyk 6 ýyl, diş lukmançylygy we farmasiýa her biri 5 ýyl bolup, üçüsi hem iňlis we türk dilinde hödürlenýär. Stambul Aýdyn uniwersitetiniň iňlis dilindäki lukmançylyk programmasynda 1–3-nji ýyllar kliniki öňki, 4–6-njy ýyllar kliniki tapgyrdyr.

Demirgazyk Kiprde hem Gündogar Ortaýer deňzi uniwersitetiniň (EMU) saglyk programmalary sahypasyna görä, lukmançylyk 6 ýyl we üstesine bir ýyl iňlis dili taýýarlygy, diş lukmançylygy 5 ýyl, farmasiýa (B.Pharm) dil taýýarlygyny goşmazdan 5 ýyl ýa-da 10 semestr, Pharm.D bolsa 6 ýyl.

Iňlis ýa-da türk dili boýunça taýýarlyk ýyly bu ýyllaryň içine girmeýär.

Türkiýede lukmançylygy iňlis dilinde okap bolýarmy?

Hawa. Üç ugruň hem Türkiýedäki we Demirgazyk Kiprdäki hususy uniwersitetlerde iňlis dilindäki görnüşi bar; sanawy we tölegleri Türkiýedäki iňlis dilli programmalar gollanmasynda berdik. Dil şertini her uniwersitet özi kesgitleýär:

• Stambul Medipol uniwersiteti iňlis dili taýýarlyk ýylyndan boşadylmak üçin TOEFL, IELTS we CAE ýaly halkara şahadatnamalary kabul edýär.
• EMU lukmançylyk fakultetiniň köp soralýan soraglaryna görä, dalaşgär uniwersitetiň iňlis dili synagyny tabşyrýar ýa-da TOEFL ýaly netije hödürleýär; bolmasa bir ýyl iňlis dili taýýarlyk mekdebinde okaýar.

Möhüm bellik: «iňlis dilinde» diýen ýazgy elmydama 100% iňlis dili diýmek däl. Mysal üçin, EMU bilelikdäki diş lukmançylygy programmasynyň resmi dilini 30% iňlis we 70% türk dili diýip yglan edýär, Medipol hem «bölekleýin türk dilli» bölümler barada aýdýar. Dil göterimini programmanyň öz sahypasynda barlaň.

Türk dilli programmany saýlasam, türk dili taýýarlyk ýyly nähili?

YÖK-iň daşary ýurtdan talyp kabul etmek baradaky ýörelgelerine görä, dalaşgäriň türk dili kabul eden uniwersitetiň kesgitlän şertleri esasynda bahalandyrylýar; şonuň üçin düzgün uniwersitete görä üýtgeýär. Iki resmi mysal:

• Akdeniz uniwersiteti: türk dili ukyby sahypasyna görä, okuwa başlamak üçin türk dili ukyby talap edilýär. Netijesi ýeterlik bolmadyk talyba bir ýyl türk dili okadylýar we iň köp 2 okuw ýyly möhlet berilýär; bolmasa talyp uniwersitetden çykarylýar. Uniwersitetiň öz TÖMER-inden ýa-da Ýunus Emre institutyndan alnan C1 şahadatnamasy kabul edilýär.
• Stambul Medipol uniwersiteti: türk dilli we bölekleýin türk dilli programmalar üçin okuw ýylynyň başynda türk dili ukyp synagy geçirilýär; boşadylmak üçin gürleşik böleginde azyndan 70 bal talap edilýär, galanlar türk dili taýýarlyk synplaryna iberilýär.

Iňlis dilli programmanyň talyby üçin möhüm kemçilik: näsagyň dili

Muny uniwersitetleriň özleri ýazýar:

• Stambul Aýdyn uniwersiteti iňlis dilindäki lukmançylyk sahypasynda okuw we gözleg hassahanalaryndaky kliniki tejribeliklerde okuw diliniň türk dili bolýandygyny belleýär.
• EMU diş lukmançylygynyň kliniki öňki tapgyrynda türk dilini öwrenmegiň kliniki tapgyrda diş lukmany bilen näsagyň arasyndaky aragatnaşyk üçin zerurdygyny ýazýar we lukmançylygyň ilkinji üç ýylynda halkara talyplara türk dili sapaklaryny berýär.

Diýmek, sapaklaryňyz iňlis dilinde bolsa-da, kliniki ýyllar üçin türk dilini birinji ýyldan çynlakaý öwrenmek manyly. Saýlamazdan öň soraň: türk dili sapaklary okuw meýilnamasynyň bir bölegimi? Kliniki aýlanyşyklar haýsy hassahanalarda we haýsy dilde geçýär?

Ýene bir zat kliniki ýyllaryň ýeri: EMU-nyň sahypasyna görä, lukmançylygyň ilkinji üç ýyly Demirgazyk Kiprde, soňky üç ýyly Stambulda Marmara uniwersitetiniň lukmançylyk fakultetinde geçýär, diş lukmançylygynyň kliniki ýyllary hem Stambulda. Bu siziň ýaşaýyş ýeriňize, çykdajylaryňyza we meýilnamaňyza täsir edýär.

Akkreditasiýa: haýsy guramalar bar we nädip barlamaly?

• Lukmançylyk, TEPDAD: Lukmançylyk bilim programmalaryny bahalandyryş we akkreditasiýa jemgyýeti 2010-njy ýylda döredildi we öz saýtyna görä Bütindünýä lukmançylyk bilimi federasiýasy (WFME) tarapyndan ykrar edilýär. Akkreditasiýaly programmalaryň sanawynda biz barlanymyzda 70 setir bardy we her programmanyň güýjüniň möhleti ýazylgy. Bir fakultetiň türk we iňlis dilli görnüşleri aýratyn setirlerde; saýlan diliňiziň takyk sanawdadygyny barlaň. Demirgazyk Kiprdäki Gündogar Ortaýer deňzi uniwersiteti (Doğu Akdeniz) bu sanawda 2025–2031 möhleti bilen ýer alýar.
• Farmasiýa, ECZAKDER: Farmasiýa bilim programmalaryny bahalandyryş we akkreditasiýa jemgyýeti akkreditasiýa işine 2014-nji ýylda başlady. Onuň sanawy «doly» we «şertli» akkreditasiýany aýratyn görkezýär we akkreditasiýa möhleti gutaran fakultetler üçin aýratyn bölümi bar; senelere hem seredň.
• Diş lukmançylygy: fakultetden haýsy akkreditasiýasynyň bardygyny soraň we jogaby şol guramanyň resmi saýtynda barlaň.
• Demirgazyk Kipr: YÖDAK Demirgazyk Kiprde ýokary bilimi meýilleşdirýän, gözegçilik edýän we akkreditleýän edaradyr.

«Akkreditasiýaly» diýen sözi diňe programmany şol dilde we seneleri bilen şol guramanyň resmi sanawynda gören ýagdaýyňyzda kabul ediň.

Diplomym öz ýurdumda ykrar ediljekmi?

Muny türk uniwersiteti kesgitlemeýär; öz ýurduňyzdaky diplom bahalandyryş edarasy karar berýär we onuň sanawlary her ýyl üýtgäp biler. Eýranly talyplar lukmançylyk ugurlary üçin daşary ýurt uniwersitetleriniň sanawy baradaky gollanma seredip bilerler. Yrak, Kuweýt we Siriýa üçin Türkiýe we Kipr diplomlarynyň ykrar edilmegi baradaky gollanmany okaň. Öz ýurduňyzda işlemegi meýilleşdirýän bolsaňyz, bu ädimi hasaba alynmazdan öň ediň, soň däl.

Çykdajy: hususy uniwersitetleriň esasy kemçiligi

Hususy uniwersitetlerde lukmançylyk, diş lukmançylygy we farmasiýa üçin okuw tölegi beýleki ugurlardan ýokary we 5 ýa-da 6 ýyl hem-de taýýarlyk ýyly dowamynda uly jemi emele getirýär. Ýaşaýyş jaýy we ýaşaýyş çykdajylary aýratyn. Her uniwersitetiň resmi 2026–2027 tölegleri lukmançylyk, diş lukmançylygy we farmasiýa sahypalarynda. Dil taýýarlyk ýylynyň tölegini hem uniwersitetden soraň.

Bu gollanma uniwersitetleri reýtinglemeýär; olaryň QS we THE-däki orunlary Türkiýäniň uniwersitet reýtingleri gollanmasynda berlendir.

Saýlamazdan öň berilmeli soraglar

1. Programma şol dilde TEPDAD ýa-da ECZAKDER sanawynda barmy? Güýji haçana çenli?
2. Uniwersitet öz ýurdumyň bahalandyryş sanawynda barmy?
3. Okuwyň takyk näçe göterimi iňlis dilinde?
4. Kliniki ýyllar nirede we haýsy dilde geçýär?
5. Türk dili sapaklary okuw meýilnamasynyň bir bölegimi?
6. Haýsy dil synaglary haýsy iň pes bal bilen kabul edilýär we taýýarlyk ýyly näçä düşýär?
7. Türk dilli programmada zerur derejä ýetmek üçin näçe wagtym bar we ýetmesem näme bolýar?
8. Tutuş programma üçin okuw tölegi we ýaşaýyş çykdajylary jemi näçe?

Taktik näme edýär we näme etmeýär?

Edýär: programmalary, dili we çykdajylary deňeşdirmek üçin mugt maslahat; ýokardaky resmi sanawlary okamaga kömek; arza sahypasy arkaly Türkiýedäki we Demirgazyk Kiprdäki hususy uniwersitetlere mugt arza bermek.

Etmeýär: kabul ediş karary uniwersitete degişli we kabul edilmek kepillendirilmeýär. Diplomyňyzyň ýurduňyzda ykrar edilmegine Taktik däl, şol ýurduň edarasy karar berýär. Taktik YÖK, YTB ýa-da haýsydyr bir döwlet edarasy bilen bagly däl.