اعتبار مدرک دانشگاه‌های ترکیه و قبرس شمالی در عراق، کویت، سوریه و مصر (۲۰۲۶)
طبق راهنمای رسمی عراق برای تحصیل با هزینهٔ شخصی (۲۰۲۴/۲۰۲۵)، از ۱۴ دانشگاه همکار ما فقط Medipol، Acıbadem، Bahçeşehir، Istanbul Aydın و EMU (قبرس شمالی) درج شده‌اند؛ در فهرست NBAQ کویت هیچ‌کدام نیستند. سوریه و مصر فهرست قابل جست‌وجوی مشابهی منتشر نکرده‌اند و پرونده را جداگانه بررسی می‌کنند. تصمیم نهایی با وزارت کشور شماست و به‌رسمیت‌شناختن مدرک تضمینی نیست.
در این راهنما
- دانشگاه همکار تاکتیک در راهنمای خودگردان عراق
- ۵ از ۱۴
- دانشگاه ترکیه در راهنمای خودگردان عراق ۲۰۲۴
- ۴۶
- دانشگاه قبرس شمالی در همان راهنما (EMU)
- ۱
- دانشگاه ترکیه در فهرست NBAQ کویت
- ۸
بررسی‌شده در ۱۲ آبان ۱۴۰۵. این راهنما فقط بر پایهٔ صفحه‌های رسمی وزارت‌های آموزش عالی عراق، کویت و سوریه و شورای عالی دانشگاه‌های مصر نوشته شده است. این فهرست‌ها هر سال تغییر می‌کنند؛ پیش از ثبت‌نام، صفحهٔ رسمی را دوباره ببینید.
چه کسی دربارهٔ اعتبار مدرک ترکیه یا قبرس شمالی تصمیم می‌گیرد؟
تصمیم دربارهٔ به‌رسمیت‌شناختن مدرک با وزارت آموزش عالی کشور خود دانشجو است؛ نه با تاکتیک و نه با دانشگاه. دانشگاه می‌تواند مجوزهای خودش را نشان دهد، اما اعتبار مدرک در عراق، کویت، سوریه یا مصر را نهاد رسمی همان کشور تعیین می‌کند. به همین دلیل، به‌رسمیت‌شناخته‌شدن مدرک تضمینی نیست و یک دانشگاه ممکن است امسال در فهرست باشد و سال بعد نباشد.
اگر ایرانی هستید، راهنمای جداگانهٔ دانشگاه‌های ترکیه از نگاه وزارت علوم ایران را ببینید.
آیا دانشگاه‌های ترکیه در عراق به رسمیت شناخته می‌شوند؟
«دائرة البعثات والعلاقات الثقافية» در وزارت آموزش عالی و پژوهش علمی عراق صفحه‌ای با عنوان «دليل الجامعات العالمية المعترف بها للدراسة خارج العراق 2024» منتشر کرده است (صفحهٔ راهنماها). طبق این صفحه:
- تاریخ به‌روزرسانی ۲۰۲۵/۰۶/۰۳ ثبت شده و نوشته شده که راهنمای ۲۰۲۴ از سال تحصیلی ۲۰۲۴/۲۰۲۵ اجرا می‌شود.
- دو راهنمای اصلی وجود دارد: راهنمای دانشگاه‌های «النفقة الخاصة» (هزینهٔ شخصی، فقط غیرکارمندان) و راهنمای دانشگاه‌های «الابتعاث» (بورس دولتی).
- در راهنمای هزینهٔ شخصی ۴۶ دانشگاه زیر کشور «Turkey / تركيا» آمده است. در ستون «ملاحظة» برای بیشتر آن‌ها مبنای درج (رتبه در Times، QS یا Shanghai) نوشته شده و برای دو دانشگاه عبارت «قرار هيئة الرأي» آمده است.
- در راهنمای بورس دولتی ۱۴ دانشگاه ترکیه آمده که هیچ‌کدام از ۱۴ دانشگاه همکار این صفحه نیستند و قبرس شمالی در آن نیست.
- کارمندان دولت عراق راهنمای جداگانه‌ای دارند.
دانشگاه‌های قبرس شمالی در عراق چه وضعیتی دارند؟
در راهنمای هزینهٔ شخصی فقط یک دانشگاه زیر کشور «Northern Cyprus / شمال قبرص» درج شده است: Eastern Mediterranean University (EMU). در نسخه‌ای که ما خواندیم، Near East University و Cyprus International University پیدا نشدند. سه دانشگاه دیگر زیر «Cyprus / قبرص» آمده‌اند که دانشگاه‌های جمهوری قبرس هستند: University of Cyprus، University of Nicosia و Cyprus University of Technology. در سایت وزارت عراق اطلاعیهٔ جداگانه‌ای دربارهٔ دانشگاه‌های قبرس شمالی پیدا نکردیم.
کدام دانشگاه‌های همکار در فهرست عراق و کویت هستند؟
جدول زیر نتیجهٔ جست‌وجوی ما در دو فهرست رسمی در ۱۲ آبان ۱۴۰۵ است. یادداشت‌ها همان‌طور که در فهرست نوشته شده‌اند، بدون ترجمه آمده‌اند.
| دانشگاه | راهنمای هزینهٔ شخصی عراق (۲۰۲۴/۲۰۲۵) — ستون «ملاحظة» | فهرست NBAQ کویت |
|---|---|---|
| Istanbul Medipol | درج شده — «Times rankings the rank is 1201–1500» | پیدا نشد |
| Acıbadem | درج شده — «Times rankings the rank is 1201–1500» | پیدا نشد |
| İstinye | پیدا نشد | پیدا نشد |
| Bahçeşehir | درج شده — «Times rankings the rank is 601–800» | پیدا نشد |
| Haliç | پیدا نشد | پیدا نشد |
| Istanbul Aydın | درج شده با نام Istanbul Aydin University — «QS rankings the rank is 1201-1400» | پیدا نشد |
| Altınbaş | پیدا نشد | پیدا نشد |
| Yeditepe | پیدا نشد | پیدا نشد |
| Üsküdar | پیدا نشد | پیدا نشد |
| Istanbul Okan | پیدا نشد | پیدا نشد |
| Biruni | پیدا نشد | پیدا نشد |
| Eastern Mediterranean (EMU) | درج شده زیر «Northern Cyprus / شمال قبرص» — «Times rankings the rank is 501–600; QS rankings the rank is 611-620» | پیدا نشد |
| Near East (NEU) | پیدا نشد | پیدا نشد |
| Cyprus International (CIU) | پیدا نشد | پیدا نشد |
«پیدا نشد» یعنی در نسخه‌ای که ما خواندیم نبود؛ معنایش این نیست که وزارت دربارهٔ آن دانشگاه تصمیم منفی گرفته است. در ستون یادداشت ردیف‌های عراقی بالا، شرط جداگانه‌ای دربارهٔ پزشکی یا دندان‌پزشکی نوشته نشده است؛ برای این رشته‌ها پیش از ثبت‌نام از خود وزارت بپرسید.
دانشجوی عراقی چطور خودش یک دانشگاه را بررسی کند؟
- راهنمای هزینهٔ شخصی را باز کنید (اگر بورسیهٔ دولتی هستید، راهنمای ابتعاث را).
- برای ترکیه قاره «اسيا» و کشور «تركيا» را انتخاب کنید؛ برای قبرس شمالی قاره «اوروبا» و کشور «شمال قبرص» را.
- طبق توضیح خود صفحه، نام دانشگاه فقط به انگلیسی جست‌وجو می‌شود؛ قاره و کشور را به عربی یا انگلیسی می‌توان نوشت.
- متن ستون «ملاحظة» و تاریخ بررسی را ذخیره کنید.
راهنمای کامل‌تر: تحصیل در ترکیه برای دانشجویان عراقی.
در کویت چطور بررسی می‌شود؟
در صفحهٔ خدمات الکترونیک وزارت آموزش عالی کویت، گزینهٔ «الجامعات المعتمدة» به سامانهٔ جست‌وجوی الجهاز الوطني للاعتماد الأكاديمي (NBAQ) می‌رود و پرسش‌های متداول وزارت هم برای دانشگاه‌ها و رشته‌های توصیه‌شده به همین سایت ارجاع می‌دهد. نکته‌های نوشته‌شده در صفحهٔ جست‌وجو:
- طبق این صفحه، موافقت دفتر فرهنگی (المكتب الثقافي) پیش از ثبت‌نام در هر برنامه از این فهرست‌ها لازم است.
- علامت (X) یعنی برنامه دیگر در فهرست رسمی نیست.
- برای سقف تعداد دانشجو در هر دانشگاه (الحظر العددي) با دفتر فرهنگی تماس بگیرید.
هنگام بررسی ما، زیر «الجمهورية التركية» هشت دانشگاه بود: Bilkent، Boğaziçi، Hacettepe، Istanbul Technical، Istanbul University، Koç، Middle East Technical و Sabancı. برای شش دانشگاه یادداشت «الدراسة في برامج البكالوريوس والماجستير فقط عدا التخصصات الطبية» و برای Hacettepe و Koç یادداشت «جميع التخصصات، على أن يقتصر الالتحاق بالتخصصات الطبية على بكالوريوس الطب البشري فقط» نوشته شده بود. کشوری با نام قبرس شمالی در فهرست نبود. معادل‌سازی مدرک از سامانهٔ معادل‌سازی وزارت انجام می‌شود.
در سوریه چطور؟
وزارت آموزش عالی سوریه در اطلاعیهٔ ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ از دانشجویان خواسته پیش از ثبت‌نام، اعتبار دانشگاه و نوع تحصیل را بررسی کنند. طبق این اطلاعیه:
- به‌رسمیت‌شناختن دانشگاه مشروط به تحصیل منظم در همان دانشگاه است و شامل تحصیل «انتساب»، مجازی یا از راه دور نمی‌شود.
- معتبر بودن دانشگاه به معنای معادل‌سازی خودکار مدرک نیست و مدرک طبق مقررات معادل‌سازی بررسی می‌شود.
وزارت تصمیم‌های افزودن مؤسسه‌ها به فهرست دانشگاه‌های شناخته‌شده را به شکل فایل پیوست منتشر می‌کند، مثل تصمیم شمارهٔ ۵۵۲ مورخ ۲۲/۱۰/۲۰۲۶. ما فهرست کامل و قابل جست‌وجویی برای ترکیه و قبرس شمالی پیدا نکردیم، پس دربارهٔ دانشگاه‌های همکار نتیجه‌ای اعلام نمی‌کنیم. برای بررسی یک دانشگاه مشخص، با ادارهٔ تعادل الشهادات تماس بگیرید.
در مصر چطور؟
طبق پرسش‌های متداول شورای عالی دانشگاه‌ها (SCU):
- کمیتهٔ معادل‌سازی (لجنة المعادلات) هر پرونده را جداگانه و پس از فارغ‌التحصیلی بررسی می‌کند.
- شرط این است که دانشگاه از سوی وزارت آموزش عالی کشور محل تحصیل به رسمیت شناخته شده باشد.
- برای رشته‌های عملی، تحصیل تمام‌وقت لازم است.
این صفحه فهرست جداگانه‌ای برای ترکیه یا قبرس شمالی ندارد. درخواست از سامانهٔ الکترونیکی معادل‌سازی ثبت می‌شود و طبق راهنمای سامانه مدرک خارجی ابتدا از سوی وزارت آموزش عالی کشور صادرکننده و سپس دفتر فرهنگی مصر یا سفارت تأیید می‌شود.
تاکتیک چه کاری می‌کند و چه کاری نمی‌کند؟
- مشاوره و ثبت‌نام از طریق تاکتیک رایگان است.
- می‌توانیم صفحهٔ رسمی کشورتان را همراه شما باز کنیم و نام دقیق دانشگاه و رشته را در آن جست‌وجو کنیم.
- تاکتیک به YÖK، YTB، وزارت‌های نام‌برده یا هیچ دولتی وابسته نیست و نمی‌تواند به‌جای وزارت کشور شما تصمیم بگیرد؛ به‌رسمیت‌شناختن مدرک تضمینی نیست.
- پیشنهاد ما: از صفحهٔ رسمی با تاریخ اسکرین‌شات بگیرید و پیش از پرداخت شهریه از وزارت کشورتان استعلام کنید.
برای شروع، درخواست مشاورهٔ رایگان را ثبت کنید.
ثبت درخواست از طریق تاکتیک رایگان است و شهریه مستقیم به دانشگاه پرداخت می‌شود. پذیرش تضمینی نیست.
ثبت درخواست رایگاندرباره نویسنده
عرفان فرزانه
هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل
هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل تاکتیک در استانبول. در تاکتیک از ۲۰۱۹.
صفحه نویسنده
