انتقالی به دانشگاه‌های ترکیه و قبرس شمالی (۲۰۲۶): قوانین YÖK، مدارک و زمان‌بندی
انتقالی یعنی ادامهٔ همان رشته یا رشته‌ای هم‌ارز در دانشگاهی دیگر، با بررسی دروس گذرانده. طبق آیین‌نامهٔ YÖK لازم است دانشگاه مبدأ از سوی YÖK شناسایی شده باشد؛ در راهنمای ۲۰۲۶–۲۰۲۷ مدیپول حداقل معدل ۶۰ از ۱۰۰ آمده و انتقال به دو نیم‌سال اول و دو نیم‌سال آخر کارشناسی ممکن نیست. پذیرش و دروس معاف را دانشکدهٔ مقصد تعیین می‌کند و درخواست از طریق تاکتیک رایگان است.
در این راهنما
- حداقل معدل کل در شرایط انتقالی خارجی ترکیه
- ۶۰ از ۱۰۰
- دو نیم‌سال اول و دو نیم‌سال آخر کارشناسی، بسته برای انتقالی
- ۴ نیم‌سال
- سقف پذیرش از یک دانشگاه خارجی در ظرفیت هر کلاس
- ۱۵٪
- بررسی پرونده و ثبت درخواست از طریق تاکتیک
- رایگان
آخرین بررسی منابع: ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵). قوانین و تاریخ‌ها هر سال ممکن است تغییر کند و ملاک نهایی، اطلاعیهٔ رسمی خود دانشگاه است.
انتقالی چیست و چه فرقی با شروع از سال اول دارد؟
انتقالی (به ترکی yatay geçiş و برای دانشجویان دانشگاه‌های خارج از ترکیه «yurt dışından yatay geçiş») یعنی دانشجویی که الان در یک دانشگاه درس می‌خواند، همان رشته یا رشته‌ای هم‌ارز را در دانشگاه دیگری ادامه دهد. در این حالت دانشکدهٔ مقصد دروس گذرانده را با برنامهٔ خودش مقایسه می‌کند و تصمیم می‌گیرد کدام درس‌ها معاف شوند و دانشجو از کدام سال و نیم‌سال شروع کند (صفحهٔ انتقالی دانشگاه استینیه).
| موضوع | انتقالی (yatay geçiş) | شروع از سال اول |
|---|---|---|
| نقطهٔ شروع | سال یا نیم‌سالی که دانشکده بعد از بررسی دروس تعیین می‌کند | نیم‌سال اول |
| دروس گذرانده | دانشکدهٔ مقصد بررسی و دربارهٔ معافیت تصمیم می‌گیرد | جزو فرایند پذیرش نیست |
| زمان درخواست | فقط در بازه‌ای که هر دانشگاه برای انتقالی اعلام می‌کند | طبق تقویم پذیرش سال اول همان دانشگاه |
| شرط‌های اصلی | شناسایی دانشگاه مبدأ از سوی YÖK، معدل، نیم‌سال مجاز و ظرفیت | شرایط پذیرش دانشجوی بین‌المللی همان دانشگاه |
طبق قوانین YÖK چه شرایطی برای انتقال از دانشگاه خارجی لازم است؟
مبنای کار در ترکیه «آیین‌نامهٔ انتقال میان برنامه‌های کاردانی و کارشناسی، دوبل‌ماژور، ماینور و انتقال واحد میان مؤسسات آموزش عالی» است. مادهٔ ۱۴ این آیین‌نامه به انتقال از دانشگاه‌های خارج از ترکیه و مادهٔ ۱۵ به دانشجویان خارجی می‌پردازد (متن مواد ۱۴ و ۱۵ در سایت دانشگاه گلیشیم، متن آیین‌نامه در سایت دانشگاه چانکیری کاراتکین). مهم‌ترین نکته‌ها:
- شناسایی دانشگاه مبدأ: طبق بند ۴ مادهٔ ۱۴ لازم است دانشگاه و رشتهٔ مبدأ از سوی YÖK به‌عنوان مؤسسهٔ مجاز به اعطای مدرک کاردانی یا کارشناسی شناخته شده باشد و دانشگاه مقصد هم هم‌ارزی رشته را بپذیرد. دانشگاه استینیه صریحاً نوشته درخواست‌هایی که از دانشگاه‌های شناسایی‌نشده از سوی YÖK برسد بررسی نمی‌شود.
- معدل: در راهنمای انتقالی خارجی ترم پاییز ۲۰۲۶–۲۰۲۷ دانشگاه مدیپول استانبول حداقل معدل کل ۶۰ از ۱۰۰ آمده و معدل‌های ۴ نمره‌ای با جدول تبدیل YÖK محاسبه می‌شود.
- نیم‌سال‌های بسته: طبق همان راهنما انتقال به کلاس آمادگی زبان ممکن نیست؛ در کاردانی نیم‌سال اول و آخر، و در کارشناسی دو نیم‌سال اول و دو نیم‌سال آخر برای انتقالی بسته است.
- آموزش غیرحضوری: دانشجوی برنامه‌های بدون الزام حضور (مثل آموزش باز یا از راه دور) طبق این راهنما امکان درخواست برای رشته‌های حضوری را ندارد.
- ظرفیت: طبق بند ۱ مادهٔ ۱۴، سنای هر دانشگاه ظرفیت انتقالی خارجی را حداکثر تا نصف ظرفیت انتقال بین‌دانشگاهی تعیین می‌کند و ظرفیت‌های خارجی همهٔ دانشگاه‌ها در سایت YÖK اعلام می‌شود. طبق بند ۶، از یک دانشگاه خارجی حداکثر ۱۵٪ ظرفیت خارجی هر کلاس پذیرفته می‌شود. طبق مادهٔ ۱۵، دانشجویان خارجی از کشورهایی که YÖK تعیین می‌کند مشمول سقف بند ۱ نیستند.
پزشکی، دندان‌پزشکی و رشته‌های رتبه‌محور چه وضعی دارند؟
راهنمای مدیپول برای رشته‌هایی مثل پزشکی، دندان‌پزشکی، داروسازی، حقوق، مهندسی، معماری و دبیری، داشتن رتبهٔ لازم در آزمون سراسری ترکیه (YKS) یا تحصیل در دانشگاهی از گروه‌های رتبه‌بندی اعلام‌شده را شرط کرده است. اما در اطلاعیهٔ YÖK دربارهٔ انتقالی از خارج که در سایت دانشگاه اوکان منتشر شده آمده است که این شرط‌ها برای دانشجویان دارای تابعیت خارجی و شهروندان ترکیه‌ای که کل دورهٔ متوسطه را بیرون از ترکیه گذرانده‌اند اعمال نمی‌شود؛ سند انتقالی خارجی دانشگاه استانبول آیدین هم همین را نوشته است.
دو نکته را در نظر داشته باشید:
- این اطلاعیه مربوط به کسانی است که در سال تحصیلی ۲۰۲۴–۲۰۲۵ در دانشگاه خارجی ثبت‌نام کرده‌اند؛ ورودی‌های سال‌های قبل تابع راهنمای سال ورود خودشان هستند.
- معاف بودن از شرط رتبه به معنی پذیرش نیست؛ ظرفیت، معدل، هم‌ارزی رشته و تصمیم دانشکده همچنان تعیین‌کننده است.
دانشگاه‌های خصوصی ترکیه انتقالی را چطور برگزار می‌کنند؟
هر دانشگاه خصوصی (وقفی) تقویم، فرم و فهرست مدارک خودش را دارد. چند نمونهٔ رسمی برای ترم پاییز ۲۰۲۶:
| دانشگاه | بازهٔ درخواست | اعلام نتیجه | ثبت‌نام |
|---|---|---|---|
| مدیپول استانبول | ۹ تا ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶ | ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶ | ۵ اوت (اصلی)، ۶ و ۷ اوت (ذخیره) |
| آنتالیا بیلیم | ۲۰ ژوئیه تا ۱۴ اوت ۲۰۲۶ | ۲۴ اوت ۲۰۲۶ | ۲۵ اوت تا ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ |
| مدیترانهٔ شرقی (EMU)، قبرس شمالی | ۱۶ ژوئیه تا ۲۵ اوت ۲۰۲۶ (پزشکی تا ۲۳ اوت) | حداکثر تا ۲۸ اوت ۲۰۲۶ | در اطلاعیه نیامده |
در آنتالیا بیلیم درخواست ناقص یا دیرهنگام بررسی نمی‌شود.
معادل‌سازی دروس (intibak) چطور انجام می‌شود؟
در صفحهٔ دانشجویان انتقالی بین‌المللی دانشگاه استینیه این روند آمده است:
- پس از کامل شدن مدارک، پرونده به دانشکدهٔ مربوط فرستاده می‌شود.
- کمیتهٔ ارزیابی دانشکده حداکثر ظرف ۵ روز کاری دروس گذرانده را با برنامهٔ استینیه مقایسه می‌کند و دروس معاف و سال و نیم‌سال شروع را تعیین می‌کند.
- دفتر بین‌الملل فقط پرونده را منتقل می‌کند و در نتیجهٔ ارزیابی نقشی ندارد.
- نتیجه و پذیرش مشروط با ایمیل اعلام می‌شود و جایگاه با پیش‌پرداخت ذکرشده در نامه قطعی می‌شود.
- در همین صفحه آمده که برای دانشجویان انتقالی بین‌المللی بورسیه یا تخفیفی در نظر گرفته نشده و شهریه با دانشجوی جدید یکی است.
چه مدارکی معمولاً خواسته می‌شود؟
- پاسپورت
- دیپلم و ریزنمرات دبیرستان (استینیه)
- ریزنمرات رسمی دانشگاه با مهر و امضا، و شرح یا سرفصل دروس گذرانده با مهر و امضا یا لینک رسمی آن (استینیه)
- گواهی اشتغال به تحصیل، ریزنمرات و سرفصل‌ها با آپوستیل و ترجمهٔ ترکی مترجم رسمی (آنتالیا بیلیم)
- سند شناسایی دانشگاه و رشتهٔ مبدأ از سوی YÖK (آنتالیا بیلیم، قادر هاس)
- مدرکی دربارهٔ نداشتن محرومیت انضباطی (آنتالیا بیلیم، EMU)
- مدرک زبان انگلیسی برای رشته‌های انگلیسی‌زبان (آنتالیا بیلیم)
در فهرست دانشگاه قادر هاس، ضمیمه کردن ترجمهٔ تأییدشده در دفتر اسناد رسمی (noter) به ترکی یا انگلیسی لازم دانسته شده است.
انتقالی به قبرس شمالی چه تفاوتی دارد؟
دانشگاه‌های قبرس شمالی آیین‌نامهٔ انتقالی خودشان را منتشر می‌کنند. طبق آیین‌نامهٔ انتقالی کارشناسی و کاردانی دانشگاه نزدیک شرق (NEU):
- انتقال فقط از مؤسسه‌ای ممکن است که برنامهٔ هم‌ارز NEU را دارد؛ برنامه‌های سالانه در شروع سال تحصیلی و برنامه‌های ترمی در شروع هر ترم منتقل می‌شوند.
- درخواست دست‌کم ۱۰ روز پیش از شروع سال تحصیلی ثبت می‌شود.
- انتقال به سال اول یا ترم اول کارشناسی ممکن نیست.
- برای ورود به سال‌های دوم تا چهارم، قبولی در همهٔ امتحانات دانشگاه فعلی و میانگین کل ۶۰٪ لازم است و برای سال آخر میانگین ۶۵٪.
- ظرفیت هر گروه را سنای NEU تعیین می‌کند و انتقال از دانشگاه‌ها و برنامه‌های آموزش باز پذیرفته نمی‌شود.
در اطلاعیهٔ انتقالی ترم پاییز ۲۰۲۶–۲۰۲۷ دانشگاه مدیترانهٔ شرقی مدارک این‌ها ذکر شده: ریزنمرات، شرح دروس، مدرک نداشتن محرومیت انضباطی (اگر در ریزنمرات یا گواهی تحصیلی نیامده باشد)، کپی پاسپورت یا کارت شناسایی و گواهی اقامت دانشجویی معتبر. این فراخوان «برای دانشجویان دارای تابعیت ترکیه» عنوان شده و دربارهٔ دانشجویان بین‌المللی توضیحی ندارد؛ به همین دلیل وضعیت دانشجوی ایرانی جداگانه از دفتر بین‌الملل دانشگاه پرسیده می‌شود.
زمان‌بندی معمول انتقالی چطور است؟
- بررسی اولیه: شناسایی دانشگاه مبدأ از سوی YÖK، معدل کل و نیم‌سالی که در آن هستید.
- آماده‌سازی مدارک: ریزنمرات، سرفصل دروس، آپوستیل و ترجمهٔ رسمی؛ این مرحله به دانشگاه و مراجع کشور مبدأ بستگی دارد، پس بهتر است زودتر شروع شود.
- پیگیری فراخوان‌ها: در نمونه‌های بالا، فراخوان ترم پاییز از ژوئیه تا اواخر اوت باز بوده است.
- ثبت درخواست در بازهٔ اعلام‌شده و با مدارک کامل.
- ارزیابی دانشکده: اعلام نتیجه و مشخص شدن دروس معاف و سال ورود.
- ثبت‌نام: پیش‌پرداخت و ثبت‌نام نهایی طبق نامهٔ پذیرش.
تاکتیک در انتقالی چه کاری انجام می‌دهد و چه کاری نه؟
کارهایی که تاکتیک به‌صورت رایگان انجام می‌دهد:
- بررسی اولیهٔ ریزنمرات و رشتهٔ شما در برابر شرایط منتشرشدهٔ دانشگاه‌ها
- تهیهٔ چک‌لیست مدارک و مرتب کردن پرونده برای هر دانشگاه
- تماس با دفتر بین‌الملل دانشگاه‌های خصوصی ترکیه و قبرس شمالی و پیگیری پرونده
- ثبت درخواست پذیرش از طریق تاکتیک، بدون هزینه
کارهایی که از تاکتیک برنمی‌آید:
- پذیرش تضمینی نیست؛ تصمیم نهایی با دانشگاه است.
- تعداد درس یا واحدی که پذیرفته می‌شود تضمینی نیست؛ معادل‌سازی را دانشکدهٔ مقصد انجام می‌دهد.
- صدور آپوستیل یا ترجمهٔ رسمی، یا تصمیم‌گیری به‌جای YÖK دربارهٔ شناسایی دانشگاه مبدأ.
اگر الان در دانشگاهی در ایران یا کشور دیگری درس می‌خوانید، ریزنمرات و نام رشته‌تان را برای مشاوران تاکتیک بفرستید تا بررسی اولیه رایگان انجام شود.
ثبت درخواست از طریق تاکتیک رایگان است و شهریه مستقیم به دانشگاه پرداخت می‌شود. پذیرش تضمینی نیست.
ثبت درخواست رایگاندرباره نویسنده
عرفان فرزانه
هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل
هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل تاکتیک در استانبول. در تاکتیک از ۲۰۱۹.
صفحه نویسنده
