کار دانشجویی در ترکیه و قبرس شمالی ۲۰۲۶: قوانین رسمی برای دانشجوی خارجی

زمانی که دانشجوی کاردانی و کارشناسی در ترکیه می‌تواند برای مجوز کار اقدام کند

بعد از سال ۱

حداقل مدت اجازهٔ اقامت برای ثبت درخواست مجوز کار از داخل ترکیه

۶ ماه

حداکثر اعتبار نخستین مجوز کار وابسته به یک کارفرما

۱ سال

خط اطلاع‌رسانی ALO ۱۷۰ دربارهٔ مجوز کار در ترکیه

۱۷۰

بررسی‌شده در ۱۲ آبان ۱۴۰۵ (۳ نوامبر ۲۰۲۶) با متن قانون و صفحه‌های رسمی. قوانین ممکن است تغییر کند؛ پیش از هر اقدام، صفحهٔ رسمی پیوندشده را هم ببینید.

آیا دانشجوی خارجی در ترکیه اجازهٔ کار دارد؟

بله، اما فقط با مجوز کار. طبق مادهٔ ۱۹ قانون نیروی کار بین‌المللی شمارهٔ ۶۷۳۵ (متن مصوب مجلس ملی ترکیه)، دانشجویان خارجی‌ای که در برنامه‌های آموزش حضوری (örgün) یک مؤسسهٔ آموزش عالی در ترکیه ثبت‌نام کرده‌اند، به شرط گرفتن مجوز کار می‌توانند کار کنند.

پرسش‌های متداول وزارت کار و تأمین اجتماعی ترکیه تصریح می‌کند که داشتن اجازهٔ اقامت، به هر دلیلی، به‌تنهایی حق کار نمی‌دهد (به‌جز برای پناهندگان و دارندگان حمایت ثانویه). نهاد مسئول مجوز کار وزارت کار و تأمین اجتماعی (ÇSGB) است و Study in Türkiye برای اطلاعات بیشتر، خط ارتباطی ALO ۱۷۰ را معرفی کرده است.

دانشجوی کاردانی و کارشناسی از چه زمانی می‌تواند کار کند؟

طبق مادهٔ ۱۹ قانون ۶۷۳۵ و بخش «دانشجویان خارجی» در معیارهای ارزیابی مجوز کار وزارت کار:

• دانشجوی کاردانی (ön lisans) و کارشناسی (lisans) پس از تمام کردن سال اول تحصیل می‌تواند برای مجوز کار اقدام کند.
• کار این دانشجویان پاره‌وقت (kısmi süreli) و در چارچوب قانون کار شمارهٔ ۴۸۵۷ است.
• در بررسی درخواست، استانی که دانشجو در آن درس می‌خواند و موارد مشابه در نظر گرفته می‌شود.
• دانشجو بودن یا نبودن فرد بر اساس سوابق شورای آموزش عالی (YÖK) تعیین می‌شود.

صفحه‌های رسمی‌ای که بررسی کردیم، عدد مشخصی برای سقف ساعت کار هفتگی دانشجو ذکر نکرده‌اند؛ برای این جزئیات، پرسیدن از ALO ۱۷۰ یا وزارت کار راه مطمئن‌تری است.

دانشجوی ارشد و دکتری چه شرایطی دارد؟

طبق همان مادهٔ قانون و معیارهای وزارت کار، محدودیت‌های «پایان سال اول» و «کار پاره‌وقت» برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی که در برنامهٔ حضوری ثبت‌نام کرده‌اند اعمال نمی‌شود. با این حال، طبق Study in Türkiye، دانشجوی ارشد و دکتری هم با گرفتن مجوز کار می‌تواند کار کند؛ یعنی مجوز همچنان لازم است.

درخواست مجوز کار را چه کسی ثبت می‌کند و آیا اقامت دانشجویی کافی است؟

• طبق پرسش‌های متداول وزارت کار، درخواست از داخل ترکیه را کارفرما از طریق e-Devlet ثبت می‌کند؛ برای خارجی‌ای که اجازهٔ اقامتی دارد که دست‌کم برای شش ماه صادر شده و در تاریخ درخواست هنوز معتبر است.
• نخستین مجوز کار به یک کارفرما و یک محل کار مشخص وابسته است و حداکثر یک سال اعتبار دارد (همان منبع).
• طبق بند ۳ مادهٔ ۱۹ قانون ۶۷۳۵، مجوز کاری که برای دانشجو صادر می‌شود، اقامت دانشجویی معتبر و حقوق ناشی از آن را از بین نمی‌برد.
• طبق معیارهای وزارت کار، درخواست مجوز کار برای دانشجو در کارهای نامتناسب با وضعیت او در بخش سرگرمی و در بخش خدمات خانگی، منفی ارزیابی می‌شود.
• برای دانشجوی بورسیهٔ Türkiye Bursları نظر YTB، و برای بورسیه‌های برنامهٔ بورس YÖK نظر YÖK گرفته می‌شود (همان منبع).

جدول: هر مقطع یا وضعیت، طبق قوانین چه اجازه‌ای دارد؟

کارآموزی (استاژ) دانشجو چه حکمی دارد؟

طبق پرسش‌های متداول وزارت کار، قانون ۶۷۳۵ خارجی‌هایی را هم پوشش می‌دهد که برای آموزش حرفه‌ای یا کارآموزی نزد کارفرما درخواست می‌دهند یا کارآموزی می‌کنند.

طبق اطلاعیهٔ دانشگاه اوزیگین که به بند ۱ مادهٔ ۴۸ آیین‌نامهٔ اجرایی قانون ۶۷۳۵ (روزنامهٔ رسمی شمارهٔ ۳۱۷۳۸، ۲ فوریهٔ ۲۰۲۲) استناد می‌کند، دانشجوی خارجی‌ای که در برنامهٔ حضوری در ترکیه درس می‌خواند، در طول کارآموزی اجباری مشمول معافیت از مجوز کار است، اما فقط پس از گرفتن سند معافیت می‌تواند کار کند. این درخواست را خود دانشجو در سامانهٔ e-Muafiyet ثبت می‌کند؛ پرسش‌های متداول معافیت وزارت کار هم می‌گوید درخواست معافیت را خود فرد خارجی ثبت می‌کند. طبق همان اطلاعیه، دانشجوی بدون سند معافیت به‌عنوان کارآموز در سیستم ثبت نمی‌شود.

برای دانشجویانی که در قالب برنامه‌های تحرک برای کارآموزی به ترکیه می‌آیند، Study in Türkiye می‌گوید از مجوز کار معاف‌اند.

بعد از فارغ‌التحصیلی در ترکیه چه گزینه‌ای رسماً ذکر شده؟

طبق بند ۵ مادهٔ ۱۹ قانون ۶۷۳۵، درخواست مجوز کارِ خارجی‌ای که تحصیلات عالی را در ترکیه تمام کرده و ظرف یک سال از تاریخ فارغ‌التحصیلی درخواست بدهد، طبق اصولی که شورای مشورتی سیاست نیروی کار بین‌المللی تعیین می‌کند ارزیابی می‌شود. این بند یک روش ارزیابی است، نه اجازهٔ خودکار کار؛ همچنان کارفرما و مجوز کار لازم است و تأیید درخواست تضمینی نیست. برای بورسیه‌های برنامهٔ بورس YÖK، طبق معیارهای وزارت کار، درخواست‌های پس از فراغت هم با نظر YÖK بررسی می‌شود.

در قبرس شمالی دانشجو می‌تواند کار کند؟

در صفحه‌های رسمی وزارت کار و ادارهٔ مهاجرت (Muhaceret) قبرس شمالی که در دسترس بود، بیانیهٔ رسمی و روشنی دربارهٔ حق کار دانشجوی خارجی پیدا نکردیم؛ بنابراین قاعده‌ای مثل ترکیه (کار پس از سال اول و…) برای قبرس شمالی قابل تأیید نیست.

پرسش‌های متداول دانشگاه بین‌المللی فاینال در قبرس شمالی می‌گوید اقامت دانشجویی‌ای که صادر می‌شود، مجوز زندگی و تحصیل در قبرس شمالی است، فرصت‌های شغلی نادر و پررقابت است و دستمزدها معمولاً برای پوشش شهریه کافی نیست. پیش از هر کاری، وضعیت را از دفتر بین‌الملل دانشگاه خود و ادارهٔ مهاجرت قبرس شمالی بپرسید.

کار بدون مجوز چه پیامدی دارد؟

طبق پرسش‌های متداول وزارت کار و مادهٔ ۲۳ قانون ۶۷۳۵:

• برای خارجی‌ای که بدون مجوز کار می‌کند و برای کارفرمای او جریمهٔ اداری در نظر گرفته می‌شود.
• خارجی‌ای که مشخص شود بدون مجوز کار کرده، برای اخراج (sınır dışı) به وزارت کشور معرفی می‌شود.
• طبق قانون، هزینهٔ اقامت، سفر بازگشت و در صورت نیاز درمانِ این فرد بر عهدهٔ کارفرماست.

مبلغ به‌روز جریمه‌ها را از صفحه‌های وزارت کار ببینید. همچنین پیدا شدن کار و صدور مجوز تضمینی نیست؛ بهتر است هزینهٔ تحصیل و زندگی را بر پایهٔ درآمد کار برنامه‌ریزی نکنید و راهنمای هزینهٔ تحصیل در ترکیه را ببینید.

تاکتیک در این زمینه چه کاری می‌کند و چه کاری نمی‌کند؟

• تاکتیک مشاورهٔ پذیرش رایگان برای دانشگاه‌های خصوصی ترکیه و قبرس شمالی است و به YÖK، YTB یا هیچ نهاد دولتی وابسته نیست.
• می‌تواند: در انتخاب دانشگاه و شهر با در نظر گرفتن هزینه‌ها کمک کند، مراحل پذیرش را رایگان پیگیری کند و شما را به راهنمای اقامت دانشجویی ترکیه و قبرس شمالی برساند.
• نمی‌کند: کار پیدا نمی‌کند، کارفرما معرفی نمی‌کند، درخواست مجوز کار یا معافیت ثبت نمی‌کند و هیچ درآمدی را وعده نمی‌دهد.

برای شروع درخواست پذیرش رایگان، به صفحهٔ درخواست بروید.